63. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde Bellek ve Vicdan Temalı Yapımlar Öne Çıktı

1. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali kapsamında gerçekleştirilen Ulusal Belgesel Film ve Ulusal Kısa Film yarışmaları ile özel gösterimler, sinemaseverlere yoğun duygusal anlar yaşattı. Atatürk Kültür Merkezi Perge Salonu’nda düzenlenen gösterimlerin ardından yönetmenler ve film ekipleri seyircilerin sorularını yanıtladı. Programda 12 Eylül darbesinin izlerinden cezaevinde büyüyen çocuklara, savaşın yarattığı tehlikelerden kişisel mücadelelere uzanan derin hikâyeler ele alındı.

Diyarbakır Cezaevi’nin Karanlık Geçmişi Beyaz Perdede

Belgesel Özel Gösterim bölümünde yer alan Orhan Miroğlu imzalı “Posta Kutusu 213 – Diyarbakır” adlı yapım, 12 Eylül askeri darbesinin ardından Diyarbakır Cezaevi’nde yaşanan hak ihlallerini konu alıyor. Gösterimin ardından konuşan Miroğlu, cezaevinde yaşadıklarının yazarlığını ve siyasi yaşamını derinden etkilediğini söyledi. Cezaevinin geçmişte yıkılarak okula dönüştürülmesinin gündeme geldiğini hatırlatan Miroğlu, buna karşı çıktıklarını belirterek Kültür Bakanlığı’nın burayı müze yapmasını desteklediklerini ve hikâyelerinin bu müzenin bir parçası olmasını istediklerini ifade etti. Belgeselde yalnızca işkenceye maruz kalanların değil, dönemin askeri görevlilerinin tanıklıklarına da yer verdiklerini anlatan Miroğlu, bu görüşmelerin özellikle planlandığını vurguladı.

Belgeselin katılımcılarından Paşa Akdoğan ise filmi her izlediğinde cezaevinde yaşadıklarını yeniden hissettiğini belirtti. Akdoğan, askeri darbelerin demokrasiyi askıya aldığını ve ağır insan hakları ihlallerine yol açtığını ifade ederek geçmişle yüzleşmenin herkesin sorumluluğu olduğunu dile getirdi. Görüntü yönetmeni Cevahir Şahin tanıklıkları dinlerken yaşananların boyutunu daha iyi kavradığını belirtirken, belgeselin süpervizörü Mehmet Eryılmaz çalışmaya katkıda bulunmayı vicdani bir sorumluluk olarak gördüğünü aktardı. Bu kapsamda festivalde geçmişle yüzleşme temalı Altın Portakal’da geçmişle yüzleşme filmleri izleyicilerden büyük ilgi gördü.

Cezaevindeki Çocuklar ve Savaşın Gölgesindeki Hayatlar

Ulusal Kısa Film Yarışması’nda gösterilen “Porkatal”, anneleriyle birlikte cezaevinde yaşamak zorunda kalan çocukların hayatına odaklanıyor. Filmin yönetmeni Sis Gürdal, Türkiye’de anneleriyle cezaevinde kalan yüzlerce çocuk olduğunu öğrendikten sonra bu hikâyeyi anlatmaya karar verdiğini söyledi. Konuyla ilgili uzman psikologlarla görüştüğünü belirten Gürdal, cezaevinden çıkan bir erkek çocuğun topluma uyum sağlama çabasını ele aldığını anlattı. Yönetmen, filmin başkarakteri Engin’in cezaevinden çıktıktan sonra köyde yeni bir yaşam kurmak yerine annesine dönmenin yollarını aradığını belirterek hikâyenin merkezinde bu arayışın bulunduğunu ifade etti.

Kısa Film Özel Gösterim bölümündeki “Adım Adım Eve”, Karabağ’da savaşın ardından geride kalan mayınları konu alıyor. Yönetmen Evrim İnci, Azerbaycan’a yaptığı bir seyahatte bölgedeki mayın sorununu öğrendiğini ve belgesel için çalışmaya başladıklarını anlattı. Çekimlerin ciddi güvenlik önlemleri altında gerçekleştirildiğini belirten İnci, mayın arama faaliyetleri sırasında hareket alanlarının sınırlandırıldığını söyledi. Yönetmen, bir adım bile atmanın yasak olduğunu ve çekime gittiklerinde ilk olarak kendilerine çelik yelek giydirildiğini belirtti. İnci, olası bir patlama riskinin çekim ekibini psikolojik açıdan da zorladığını ifade etti.

Kadınların Cesaret Öyküleri ve Kişisel Arayışlar

Ulusal Belgesel Film Yarışması’nda gösterilen “Denizyıldızı: Bir Cesaret Öyküsü”, açık deniz yüzücüsü Bengisu Avcı’nın yolculuğunu izleyiciye taşıdı. Avcı, Manş Denizi’ni geçme hedefiyle başladığı yüzme serüvenini başlangıçta telefonuyla kaydettiğini anlattı. Belgeselin yönetmeni Onat Can Karabatak, Avcı’nın son iki açık deniz geçişini görüntüleyebildiklerini belirterek kontrol edemedikleri koşullarda çekim yaptıklarını söyledi. Karabatak, Avcı’nın Oceans Seven mücadelesini tamamlamasına tanıklık ettiklerini ifade etti. Yarışmadaki bir diğer yapım “Prima Ballerina Meriç” ise Devlet Sanatçısı Meriç Sümen’in “Kuğu Gölü” ile yeniden sahneye dönüşünü konu aldı. Yönetmen Deniz Gürgen Atalay, Sümen’in sahneye çıkacağını öğrendiği gün belgeseli çekmeye karar verdiğini anlattı. Sümen ise kamera karşısına özel bir hazırlık yapmadan çıktığını belirterek bu çıkışların kendine olan kızgınlığı ve kendisiyle savaşı olduğunu vurguladı.

Sanatsal Üretimlerde Yapay Zekâ ve Farklı Yaşam Deneyimleri

Belgesel Özel Gösterim bölümünde yer alan Aslı Akdağ imzalı “Arayış”, farklı yaşam deneyimlerine sahip üç kişinin kendini tanıma yolculuğunu ele aldı. Yönetmen Akdağ, karakterlerin birbirinden farklı görünmelerine karşın ortak duygular taşıdığını belirtti. Belgeselin katılımcılarından Yıldız Işık ise çocukluğunun geçtiği Veliefendi’ye yeniden gitmenin kendisi için unutulmaz bir deneyim olduğunu söyledi. Ulusal Kısa Film Yarışması’nda gösterilen Murat Ayyıldız’ın “Adreste Bir Sorun Var” filmi, bir siyasetçiyle fotoğraf çektirmek isteyen yaşlı bir adamın hikâyesinden hareketle siyasetin gündelik hayattaki etkilerini ele aldı. Melis Balcı’nın animasyon filmi “Anaokulu” ise farklı olmanın yarattığı utanç duygusuna odaklandı. Balcı, hikâyeyi Fransa’da bir çizim atölyesinde yaşadığı deneyimi kendisine anlatan arkadaşından esinlenerek oluşturduğunu söyledi. Özel gösterimlerde yer alan “Hayaletin Evi Yok” filminin yönetmeni Ege Yılmaz, yapımda kendi yaşamındaki yersiz yurtsuzluk hissinden yola çıktığını belirtti. “Anadolu’nun Kayıp Pençeleri” filminin yönetmeni Mert Can Altun ise Hazar kaplanı ve Anadolu parsının yaşam mücadelesini kendi deneyimleriyle ilişkilendirdiğini anlattı. Altun, gerçek fotoğrafları referans alarak yapay zekâ yardımıyla hazırladığı belgeseli üç ayda tamamladığını söyledi.

Kaynak: Birgün · Etiketler: Altın Portakal Film Festivali, belgesel, Bengisu Avcı, Evrim İnci, Orhan Miroğlu, Sis Gürdal