Emre Dorman “Dilin Günahı” Kitabıyla Sözün Sorumluluğunu Sorguluyor
Destek Yayınları’ndan çıkan “Dilin Günahı”, Prof. Dr. Emre Dorman’ın kaleminden okura ulaşıyor. Kitap, dedikodu, iftira, mahremiyet ihlali ve hasedi gündelik hayatın ilişkileri üzerinden ele alıyor. Aile sohbetlerinden iş yerlerine, dijital ortamlara uzanan geniş bir alanda sözlerimizin başkalarının hayatında bıraktığı izleri sorguluyor.
Dorman, kendi dedikodumuza “dertleşmek”, başkasınınkine “kötülük” deme alışkanlığımızdaki çelişkiyi görünür kılıyor. İyi niyet, haklılık ve merak gibi gerekçelerin incitici davranışları nasıl görünmez kılabildiğine odaklanıyor. Kitap, duyulan bir iddiayı aktarmanın sorumluluğundan başkalarının özel hayatını araştırmaya, yakın çevredeki kıskançlıktan sosyal medyada yayılan suçlamalara kadar uzanan bir tartışma yürütüyor.
Dedikodunun Gündelik Hayattaki Görünmez Yüzü
Haksızlığı anlatmakla birini kötülemek, hakkını aramakla hınç duymak ve ilgilenmekle mahremiyeti ihlal etmek arasındaki sınırlar kitabın merkezinde yer alıyor. Dorman, bu sınırları sorgularken okuru kendi dil alışkanlıklarına bakmaya davet ediyor.
Kitapta, bir insanın gerçek karakterinin yanında bulunmayanlar hakkında konuştuklarından belli olduğu fikri öne çıkıyor. Zan, tecessüs ve gıybetin gündelik hayatta nasıl masum birer adla anıldığı anlatılıyor. Merak “gerçeği açığa çıkarmak”, dedikodu ise “dertleşmek” kılığına bürünüyor. Dorman, bu kılıfları tek tek kaldırıyor.
Kur’an’ın Ahlak Yaklaşımı ve Psikolojinin Bulguları
Acıbadem Üniversitesi Felsefe Bölümü öğretim üyesi Dorman, Kur’an’ın ahlak yaklaşımını felsefi metinler ve psikoloji araştırmalarıyla birlikte değerlendiriyor. Psikiyatri ve psikolojinin bulgularından, antik bilgelerle İslam âlimlerinin ortak mirasından yararlanıyor. Kur’an’ın yasakladığı ve önemsiz sayılan davranışların Allah katında büyük bir günah olduğu vurgusu kitabın temel dayanaklarından biri.
Eser, zandan iftiraya uzanan zinciri ve onu harekete geçiren haseti halka halka çözüyor. “Ben haklıyım”, “Benim niyetim iyi”, “Kalbim temiz” gibi sığınılan bahaneleri tek tek ele alıyor; ardından dil yarasının çaresini gösteriyor. “En asil intikam, kötülük edene benzememektir” cümlesi, kitabın önerdiği tutumu özetliyor.
Sözün Açtığı Yaraları Onarmak İçin Yeni Bir Dil
Dorman, sözün açtığı yaraların yanı sıra bu dili değiştirme imkânlarına da yer veriyor. Bilgiyi doğrulamak, sırra sahip çıkmak, affetmek ve çocuklara karşı sorumlu bir dil kurmak üzerine düşünüyor. Arkanızdan konuşulduysa ya da iftiraya uğradıysanız nasıl davranmanız gerektiği de kitabın sayfalarında işleniyor.
Okuru, başkalarını yargıladığı ölçülerle kendi sözlerine de bakmaya çağıran kitap, bir ayna işlevi görmeyi hedefliyor. Edebiyat dünyasında son dönemde edebiyat ödülleri kadar, yazarların okurlarla kurduğu doğrudan temaslar da ilgi görüyor. Dorman’ın kitabı da bu temasın bir parçası olarak gündelik dilin ahlaki boyutunu tartışmaya açıyor.
Emre Dorman, Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Temel İslâm Bilimleri Kelâm Bilim Dalı’nda yüksek lisans ve doktora çalışmasını tamamladı. Din Felsefesi alanında doçent, Felsefe alanında profesör oldu. Acıbadem Üniversitesi Felsefe Bölümü’nde Felsefeye Giriş, Din Felsefesi ve İslam Felsefesi dersleri veriyor; teoloji, felsefe ve din-bilim ilişkisi alanlarında çalışmalarını sürdürüyor.
Yakın dönemde okurlarla buluşma etkinlikleri de edebiyat gündeminin canlı başlıkları arasında. “Dilin Günahı” ise sözün sorumluluğunu merkeze alarak farklı bir tartışma başlatıyor.

Kaynak: Edebiyat Haber ·
Bir yanıt yazın