Müzisyenlerin Hak Arama Mücadelesi ve Yasal Hakları

Türkiye’de son dönemde sömürüye açık ve güvencesiz çalışma koşulları, sanat dünyasını da derinden etkilemeye başladı. Canlı müzik sektöründe emek veren pek çok isim, hak ettikleri ücretleri alamamaktan, kötü şartlarda çalıştırılmaktan ve çeşitli mağduriyetlerle karşılaşmaktan şikayetçi. Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Burhan Şeşen, uzun yıllardır müzik sektöründe var olan 40 yıllık bir grubun dahi benzer hukuki sorunlarla karşılaştığını belirtti.

Canlı Müzik Sektöründe Kayıt Dışı Çalışma Ve Sözleşme Sorunu

Sektörde yaşanan problemlerin en başında, çalışanların yaklaşık yüzde 75’inin sözleşmesiz ve kayıt dışı istihdam edilmesi geliyor. Sahne performansının ardından önceden konuşulan ücretlerin ödenmemesi veya ertelenmesi, ayrıca iptal edilen etkinlikler nedeniyle müzisyenlere hiçbir telafi ödemesi yapılmaması yaygın sorunlar arasında yer alıyor. Sigortasız çalışan sanatçılar, hem sosyal haklardan mahrum kalıyor hem de yasal alacaklarını ispatlamakta büyük zorluklar yaşıyor.

Müzisyenlerin hak arama sürecinde en sık karşılaştığı engellerden biri yazılı iş sözleşmesinin bulunmaması. Ancak uzmanlar, yazılı bir akdin olmamasının aradaki ilişkinin iş ilişkisi niteliği taşımadığı anlamına gelmediğini vurguluyor. Sosyal medya üzerindeki reklamlar, sahne görüntüleri ve mesajlaşma uygulamalarındaki yazışmalar mahkemelerde delil olarak kabul ediliyor.

Yargıtay Kararları Müzisyenleri Koruyor

Uyuşmazlık durumlarında Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin içtihatları, haklarını aramak isteyenler için önemli bir kılavuz oluşturuyor. Bir müzisyen mekânda kendi belirlediği düzende, tamamen bağımsız şekilde sadece eser ortaya koymak amacıyla değil de mekânın çalışma günlerine, sahne saatlerine ve müşteri profiline bağlı olarak hareket ediyorsa, aradaki bağ hizmet akdi olarak kabul ediliyor. Bu şartlar altında çalışan bir sanatçı, İş Kanunu güvencesinden yararlanarak parasını alamadığı durumlarda İş Mahkemesine başvurma hakkı elde ediyor.

İşverenlerin “Bu kişi bizim sürekli işçimiz değil, sadece belirli günlerde sahne alıyor” şeklindeki savunmaları Yargıtay tarafından geçersiz sayılıyor. Haftada sadece bir veya iki gün, ancak düzenli ve periyodik olarak aynı sahnede yer alan bar müzisyenleri de kısmi süreli iş sözleşmesi kapsamında değerlendirilerek iş güvencesine dâhil ediliyor. Yargıtay, iş hukukunun temel ilkelerinden olan işçinin korunması prensibini bu davalarda da titizlikle uyguluyor.

Hukuki Süreçler Ve MÜZİK-SEN Desteği

Mekân yönetimleriyle anlaşmazlık yaşayan sanatçılar, dava yoluna gitmeden önce ücretsiz arabuluculuk hizmetlerinden yararlanabiliyor. Bu süreçten sonuç alınamaması durumunda ise yasal yollara başvurulabiliyor. Yeterli maddi gücü olmayan müzisyenler, Türkiye Müzik ve Sahne Sanatçıları Sendikası MÜZİK-SEN üzerinden hukuksal destek alabiliyor.

Kaynak: Birgün · Etiketler: Burhan Şeşen, canlı müzik sektörü, MÜZİK-SEN, müzisyen hakları, Yargıtay kararları