“Her Şey Ortada” Filmi İnsan Psikolojisini Beyaz Perdeye Taşıyor

İnsanlık tarihi boyunca bireyler yeni ortamlara adım attıklarında kendilerini gizleme eğilimi gösterir. Takiyettin Mengüşoğlu’nun Doğu Batı Yayınları tarafından Ankara’da 2015 yılında yayımlanan İnsan Felsefesi adlı yapıtında detaylıca incelediği kendini saklama fenomeni, insan ile hayvan arasındaki ayrımın temel unsurlarından biri olarak öne çıkar. Dil aracılığıyla gelişen bu süreçte insanlar söyledikleri ya da söylemedikleriyle, bazen gerçeği saklayarak bazen de yalan söyleyerek kimliklerini örtbas eder. Bu durumun olumlu ve olumsuz yönleri bulunur. Kişi zarar göreceği endişesiyle kendini saklayabilirken, bazen de olduğundan daha zengin, bilgili veya seçkin görünme ihtiyacıyla bu yola başvurabilir.

İnsanların kendilerini saklama çabaları farklı sosyal ortamlarda da açıkça görülür. Yakın bir arkadaşla kurulan iletişim ile bir yöneticiyle veya alt kademedeki bir çalışanla kurulan diyalog aynı değildir. Kameranın karşısına geçildiğinde ise bu durum en belirgin halini alır. Belgesel sinemada temel malzeme insan olduğunda, kamera ile kişi arasında kaçınılmaz bir perde oluşur. Genç belgesercilere önerilen yöntemlerden biri çekim öncesi her görüşmede kameranın hazır bulunmasıdır. Bertolt Brecht estetiğindeki yabancılaştırma ilkesi de izleyicinin filmle özdeşleşmesini engelleyerek bu perdeleri görünür kılmayı amaçlar. Bu bağlamda kültür sanat dünyasında sinema dünyası üzerine yapılan tartışmalar hız kesmeden devam ederken yeni yapımlar da izleyiciyle buluşmayı sürdürüyor.

“Her Şey Ortada” Filminin Çarpıcı Konusu

Haftanın dikkat çeken yapımı olan “Her Şey Ortada” (2026), izleyiciyi yabancılaştırma çabasıyla öne çıkıyor. Filmin merkezinde 2016 yılında bir damla kanla yüzlerce analiz yapabileceğini iddia eden Theranos adlı taşınabilir kan analiz aygıtının kurucusu genç girişimci Elizabeth Holmes yer alıyor. Yatırımcılardan yüzlerce milyon dolarlık destek alan Holmes’ün elinde aslında böyle bir ürünün olmadığı ortaya çıkınca dolandırıcılık suçlamasıyla dava süreci başladı. Holmes, 2023 yılında 11 yıllık hapis cezasını çekmek üzere cezaevine gönderildi.

Hapse girmeden önce Holmes ve eşi Billy Evans, yönetmen Lance Oppenheim ile komedyen Nathan Fielder’ı haklarında bir belgesel çekmeleri için davet etti. Fielder ve ekibi, Holmes’ün yaşamını 7/24 takip edebilecek ve istedikleri soruları sorabilecekti. Liz’in hapse girmesinden bir ay önce konuk odasına yerleşen Fielder’ın yönelttiği sorulara çift aşırı manipülatif yöntemlerle yanıt vermekten kaçındı. Filmin ilk yarısı bu gizlenme perdesini aşma çabalarıyla geçerken, ikinci yarıda 2022’de Theranos yolsuzluğunu anlatan dizide Liz Holmes’ü canlandıran ünlü Hollywood oyuncusu Amanda Seyfried de projeye dahil oldu.

Gerçeklik ve Manipülasyon Sarmalı

Amanda Seyfried’in katılımıyla yapım, klasik bir belgesel olmaktan çıkıp meta-anlatıya dönüştü. Karakterlerin dil ve eylem çelişkilerini inceleyen film, teknik tercihleriyle de dikkat çekiyor. Liz ve Billy çifti ne zaman gerçeği saklamaya çalışsa gözlerini hiç kırpmadan uzun süre sabit şekilde bakıyor. Bu durum izleyiciye onların sakladığı gerçekleri, söylenenlerin yalan olduğunu açıkça gösteriyor. Tıpkı festivallerde öne çıkan yapımlar gibi bu film de derinlemesine bir inceleme sunuyor.

Mengüşoğlu’nun da belirttiği gibi, bir insan ne kadar saklanırsa saklansın gerçeği bir yerden ele verir. İnsan Felsefesi adlı eserin 343. sayfasında vurgulandığı üzere, bir insanla ilk kez karşılaşıldığında kaba hatalar yapılsa da bu durumun bir sınırı vardır çünkü kişi eninde sonunda yapıp-etmeleri ile sözleri arasındaki ilişkide kendini ele verecektir. “Her Şey Ortada” filmi de bu felsefi gerçeği modern bir dolandırıcılık hikayesi üzerinden sinemaseverlere aktarıyor.

Kaynak: Birgün · Etiketler: Amanda Seyfried, belgesel sinema, Elizabeth Holmes, Her Şey Ortada, Nathan Fielder, Theranos