Halikarnas Balıkçısı’nın “Aganta Burina Burinata” Romanı 80. Yılında Okurla Buluşuyor
Türk edebiyatının temel taşları arasında gösterilen ve ilk basımı 1946 yılında gerçekleştirilen Halikarnas Balıkçısı imzalı “Aganta Burina Burinata”, 80. yılı vesilesiyle özel bir baskıyla raflardaki yerini aldı. Sert kapak ciltli tasarımıyla hazırlanan bu özel edisyonun önsözünü ise Buket Uzuner kaleme aldı.
“Aganta Burina Burinata” ve Çevreci Edebiyatın Doğuşu
Yazarın ilk romanı olan eser, kendine has üslubuyla yayımlandığı dönemde geniş yankı uyandırmış ve hem çağdaşı yazarlara hem de kendinden sonra gelen kuşaklara ilham kaynağı olmuştur. Sayfalarında doğayı ve denizi son derece canlı bir biçimde hissettirmesi, bu eseri Türk edebiyatındaki çevre odaklı yaklaşımların öncülerinden biri haline getirmiştir. Eserin bu yönünü vurgulayan Yaşar Kemal, Halikarnas Balıkçısı için, “Doğaya ilk başlayan büyük ustamız” ifadesini kullanmıştır.
Yaşar Kemal ayrıca usta yazar hakkında, “Bizim genç romanımız bu büyük ustadan çok şey öğrenmiştir. (…) Halikarnas Balıkçısı’na gelinceye kadar bizim edebiyatımızda pek öyle yaşayan doğa yoktu. Balıkçı kişi olarak gümbür gümbür bir insandı. O, doğanın bir parçası gibiydi… Bizim edebiyatımıza sağlıklı, gördüğümüz, güzel olan doğayı getirdi” tespitini yapmış ve “Biz toprağı denizci Halikarnas Balıkçısı’ndan öğrendik” sözleriyle edebiyattaki yerini özetlemiştir.
Deniz İnsanı ile Toprak İnsanı Arasındaki Çelişkiler
Halikarnas Balıkçısı, bu başyapıtında insan ruhunun kadim çelişkilerini günlük hayatın akışı içerisinde derinlemesine ele alır. Romanında insanları “deniz insanı” ve “toprak insanı” olarak iki ayrı gruba ayırır. Hayatının bir döneminde gitmek ile kalmak arasında bocalayan, deniz insanı olmakla toprak insanı olmak arasında dalgalanan ana karakter Mahmut’un duygularında, bu ikilemi yaşayan her okur kendinden bir şeyler bulmayı başarır.
Aynı zamanda bir özgürlük tutkusunun romanı olan bu eserde deniz, yalnızca coğrafi bir unsur olarak kalmaz, doğrudan özgürlüğün simgesi haline gelir. Benzer ekolojik öykü ve şiir ödülü gibi doğa ve çevre bilincini ön planda tutan gelişmeler, yazarın yıllar önce açtığı yoldan ilerleyen yeni kuşakların ilham kaynaklarını gözler önüne serer.
Seksen Yıllık Coşku ve Özgürlük Tutkusu
Mahmut’un deniz ve özgürlük tutkusu ekseninde doğayı ve insanı coşkun bir üslupla aktaran bu unutulmaz roman, yazılışının üzerinden 80 yıl geçmesine rağmen okuyuculara ilk günkü heyecanıyla seslenmeye devam ediyor. Buket Uzuner’in kaleme aldığı önsözle zenginleşen bu yeni ve nitelikli baskı, klasik eser koleksiyonlarında hak ettiği konumu alıyor.
Kaynak: Edebiyat Haber ·
Bir yanıt yazın